کد مطلب : 8542 - تاريخ : شنبه 28 مرداد 1391 نسخه چاپی
كشف گاز هليوم در جو ماه براي اولين بار

دانشمندان با استفاده از طيف‌سنج LAMP مدارگرد اكتشافي ماه براي اولين بار توانستند گاز هليوم را در جو نازك اطراف اين نزديكترين جرم آسماني به زمين شناسايي كنند.

به گزارش سرويس علمي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، اين مشاهدات سنجش از راه دور با اندازه‌گيري‌هاي انجام شده در سال 1972 توسط تجربه LACE ماموريت آپولو 17 تكميل شده‌اند.

اگرچه LAMP براي طراحي نقشه از سطح ماه طراحي شده، اما مهندسان به گسترش تحقيقات علمي آن براي بررسي انتشارات فرابنفش دور در جو نازك بالاي سطح اين قمر پرداخته و موفق به كشف هليوم در محيط گسترده‌اي به اندازه بيش از 50 مدار شدند.

از آنجايي كه هليوم همچنين در پيش‌زمينه ميان‌سياره‌يي نيز وجود دارد، از چندين شيوه براي حذف علائم مشاركتي از هليوم پيش‌زمينه و تعيين ميزان هليوم بومي ماه استفاده شده است. نتايج اين پژوهش در مجله Geophysical Research Letters منتشر شده است.

به گفته محققان، سوال كنوني اين است كه آيا اين هليوم از درون ماه و در اثر تجزيه راديواكتيو در سنگها نشات گرفته يا از يك منبع خارجي مانند بادهاي خورشيدي برخوردار بوده است. اگر اين هليوم از بادهاي خورشيدي ناشي شده باشد،‌ دانشمندان مي‌توانند اطلاعات زيادي را در مورد كاركرد اين فرايند در ديگر اجسام بدون هوا پيدا كنند.

در صورتي كه مشاهدات چنين ارتباطي را تائيد نكند، تجزيه راديواكتيوي يا ديگر فرايندهاي درون ماه مي‌توانند اين هليوم را توليد كنند كه از درون ماه يا در جريان زلزله‌هايي درون سطح اين قمر منتشر شده‌اند.

سنجشهاي LACE‌ از دهه 1970 نشان‌دهنده افزايش در ميزان هليوم با حركت شب بوده است. اين امر را مي‌توان با سرد شدن جو توجيه كرد كه اتمها را در ارتفاعات پايين‌تر متمركز مي‌كند. طيف‌سنج LAMP به بررسي بيشتر بر مبناي اين سنجش‌ها با مطالعه چگونگي تغيير ميزان هليوم با ارتفاع خواهد پرداخت.

تجربه LACE‌ همچنين در طول مشاهدات خود موفق به شناسايي گاز آرگون در سطح ماه شده بود. اگرچه ميزان اين گاز براي طيف‌سنجي بسيار ضعيف است، اما تجربه مدارگرد ماه به جست‌وجو براي آرگون و ديگر گازها در مشاهدات آينده خود خواهد پرداخت.